Dit dossier bevat de zienswijze van De Stotterbond, gebaseerd op analyse van publiek materiaal én door ons gepubliceerde stukken (waaronder correspondentie die onder wederhoor is ingebracht). De bevindingen steunen op menselijke analyse en AI-ondersteunde tekstanalyse, aangevuld met inzichten van derden. Waar mogelijk is wederhoor toegepast en integraal opgenomen. De weergegeven conclusies zijn interpretaties van De Stotterbond op basis van deze bronnen en vormen geen vaststelling van aansprakelijkheid. Het oordeel wordt nadrukkelijk aan de lezer gelaten.
Demosthenes, de patiëntenvereniging waar therapeuten massaal lid van zijn en die de voorlichting heeft belegd bij een therapeutencommissie, begint het nieuwe jaar met iets wat sterk lijkt op plagiaat. Op deze pagina een analyse, en ook de reacties van betrokkenen. Zonder namen, want dit is institutioneel.
Het nieuwjaarsbericht van Demosthenes van 3 januari 2026 vertoont veel te veel gelijkenis met het nieuwjaarsbericht van De Stotterbond (31 december 2025). Gezien de stigmatiserende Demosthenes-folders uit het recente verleden, zoals ‘Stotteren, doe er wat aan!’, is dat extra pijnlijk. Demosthenes doet nu opeens alsof het inclusief is, terwijl de praktijk en geschiedenis een worstelende en zoekende organisatie laat zien. Wij moedigen het zeer aan dat Demosthenes het inclusieve pad op gaat, maar dan wel graag met eigen content, voortkomend uit eigen inzichten en vooral: uit eigen projecten/prestaties.
De overeenkomsten in opbouw, inhoud en woordkeuze zijn te sterk om toeval te zijn.
We lopen de teksten van boven naar onder, zin voor zin, na. Check ook de gehele teksten, dan zie je nog meer gelijkenissen. Dit is geen toeval, dit kwalificeren wij als plagiaat. (En dat zullen wij hier uitputtend onderbouwen). Hier eerst de zinnen die zoveel op elkaar lijken.
Stotterbond: “Voor 2026 spreken wij de wens uit dat stotterende werknemers niet meer in spraakarme functies geïsoleerd worden.”
Demosthenes: “Voor 2026 hopen wij dat mensen die stotteren en broddelen zonder angst of schaamte hun stem kunnen laten horen.”
Stotterbond: “Dat stotterende sollicitanten zich niet hoeven te verontschuldigen voor de manier waarop zij spreken.”
Demosthenes: “Dat sollicitanten en werknemers zich niet hoeven te verontschuldigen voor hun manier van spreken.” (bijna letterlijke kopie!)
Stotterbond: “En dat werkgevers het stotteren niet meer zien als een incompetentie waarop je sollicitanten kunt afrekenen, maar als een variatie in de spraak waar prima mee te werken is.”
Demosthenes: “Wij hopen dat werkgevers begrijpen dat stotteren geen competentietekort is, maar een realiteit waar je rekening mee kunt houden en een kans is voor iets nieuws.” (inhoudelijk hetzelfde, en op het zelfde moment in de tekst)
Stotterbond: “Dat wie stottert niet meer de druk voelt om vloeiender te spreken. Dat wie stottert zichzelf niet oplegt om ‘minder te gaan stotteren‘. “
Demosthenes: “Wie stottert mag de druk loslaten om altijd vloeiend te spreken, en hoeft zichzelf niet te dwingen minder te stotteren.”
Stotterbond: “Die vrijheid is geen individuele opgave, maar iets dat we samen moeten regelen. “
Demosthenes: “Deze vrijheid is geen individuele strijd, maar een collectieve opgave.”
Dit is geen toeval meer. Check vooral de teksten zelf, dan zie je nog meer overeenkomsten.
De Stotterbond heeft de afgelopen jaren zonder PG-subsidie (die wordt geheel opgeslokt door Demosthenes) baanbrekend onderzoekswerk verricht naar stotterdiscriminatie op de arbeidsmarkt. Daar zijn vaste formuleringen uitgekomen en ook bepaalde inzichten. Herhaaldelijk is Demosthenes gevraagd om dit onderzoek te steunen, maar Demosthenes wees dat telkens af. Demosthenes sluist namelijk al sinds 1998 een groot deel van de PG-subsidie door naar een samenwerkingsverband met therapeuten: het StotterFonds, dat in de praktijk fungeert als therapiecentrale conform het medische model.
De verhoudingen tussen De Stotterbond en Demosthenes waren dus al verstoord, maar het was de afgelopen maand rustig. Nu doet Demosthenes dit…
Wij gaan in 2026 in ieder geval nog scherper toezien op hoe de PG-subsidie van Demosthenes wordt besteed. Hoe verkeerd dat in het verleden ging, kun je lezen in onderstaande berichten. Ook een misstand melden over Demosthenes/StotterFonds? Dat kan anoniem: info@stotterbond.nl.
Weerwoord Demosthenes (bestuurslid Communicatie)
“Hi [naam initiatiefnemer Stotterbond], Ik heb de posts van jou gezien en een beetje meegekregen waar je het met [naam voorzitter patiëntenvereniging Demosthenes] over hebt gehad.
Hoewel ik begrijp dat er overeenkomsten lijken te zijn, wil ik jou geruststellen en benadrukken dat onze post is gebaseerd op eigen observaties, ervaringen en inspiratie uit eerdere content. Eventuele overlappen zijn onbedoeld. Het is toch toeval geweest dat deze boodschappen binnen dezelfde beweging een inhoudelijke overlap hebben.
In deze insta story van 24 december zie je [naam] en één van de leden in gesprek: https://www.instagram.com/stories/highlights/18058762943325267/
Deze post heb ik als inspiratie gebruikt om voor Demosthenes een post te maken. Wat hierin wordt gezegd heb ik gekoppeld aan de thema’s “stotteren en werk” en “zo spreek ik, zo ben ik”, waarvan jij denk ik ook weet dat dit thema’s zijn binnen Demosthenes.
Door dat te combineren ben ik op deze tekst beland.
Bijvoorbeeld:
De tekst: “Wie stottert mag de druk loslaten om altijd vloeiend te spreken, en hoeft zichzelf niet te dwingen minder te stotteren.”
Komt omdat ze zegt: “Daardoor is er heel veel druk gekomen op het stotteren, […] Ik heb verschillende therapieën gevolgd […] en dan voel je je ook mislukt.”
Dat is natuurlijk vervelend. Wij vinden dat iemand die stottert de druk om altijd vloeiend te spreken los moet kunnen laten en zich niet gedwongen moet voelen om minder te stotteren.
“Snelle wereld”, “tijd is geld” sluit perfect aan op het stukje werk en werkgevers. Je weet bijvoorbeeld dat ik een film over stotteren op de werkvloer heb gemaakt en dat ik met verschillende initiatieven rond dit thema bezig ben. Mijn film had ook toevallig een voorpremière rond dezelfde periode dat jouw boek ‘Gelieve niet te stotteren op onze inclusieve werkvloer’ uitkwam.
“Deze vrijheid is geen individuele strijd, maar een collectieve opgave.” uit “Dat we daar iets meer rekening mee houden”. Verder zijn dat woorden en zinsstructuren die ikzelf vaker gebruik.
Enzovoorts.
Je begrijpt hopelijk dat iemand die een post schrijft, niet kan en zal nagaan of andere pagina’s toevallig iets vergelijkbaars hebben geschreven. Het is niet haalbaar om teksten daarmee te vergelijken voordat deze gepost worden of om bij elke post uit te leggen waar elke zin precies vandaan komt. Dat is simpelweg geen redelijke verwachting.
Ik waardeer het als je ons op de hoogte brengt mocht je in de toekomst herhaalde, opvallende gelijkenissen zien. We zullen dit dan serieus bekijken en ervoor zorgen dat toekomstige content zorgvuldig wordt opgesteld. Tevens hoop ik dat dit de situatie verduidelijkt en eventuele misverstanden voorkomt.
Bedankt en de beste wensen.
Met vriendelijke groet,
[Naam]
Bestuurslid Communicatie Demosthenes”
Officiële reactie namens het gehele Demosthenes-bestuur (voorzitter, secretaris, penningmeester en algemeen bestuurslid)
De officiële reactie van het gehele Demosthenes-bestuur, zoals geplaatst op het LinkedIn-account van de Stotterbond op 4 januari 2026: “Bedankt voor je post. Wij waarderen het dat de Stotterbond aandacht vraagt voor de misinformatie die over stotteren wordt verspreid en net als Demosthenes op zoek is naar mogelijkheden om stotteren in “praatfuncties” te accepteren.
Op 24 december 2025 hebben wij in onze Instagram story een video gedeeld die de basis vormde voor onze nieuwjaarswensen. Deze doelen zijn niet geheel nieuw binnen Demosthenes en komen voort uit de Verklaring voor het recht om te stotteren uit 2022, die ook centraal stond tijdens het Stotter Event 2025 met als slogan “Zo spreek ik, zo ben ik”.
In deze verklaring luidt ook: “Op het werk, in het onderwijs en in de alledaagse dienstverlening is er eigenlijk geen aandacht voor ons, laat staan dat we ondersteuning krijgen. We voelen continu de maatschappelijke druk om ons stotteren te ‘overwinnen’. Als individu kunnen we dat doel inderdaad nastreven, maar als stottergemeenschap verwerpen wij het idee dat wij moeten stoppen met stotteren.”
Dat sommige woorden of boodschappen op elkaar lijken is normaal bij parallelle initiatieven.”
Weerwoord van de voorzitter van Demosthenes, via WhatsApp (4 januari, 22.05 uur)
“Tegen mij gaf [bestuurslid Communicatie] aan dat een Instagram-filmpje zijn inspiratiebron was, ik kan ook niet anders dan op zijn verhaal afgaan. En ik wil eerlijk gezegd ook niet tussen jullie in gaan staan.” App nummer 2: “Het is nu zijn woord tegen het jouwe, ik kan nu vooral adviseren met de schrijver van het stukje in gesprek te gaan.” App nummer 3: “Ja, sorry hoor, ik ga echt niet tussen jullie instaan… jullie zijn beide volwassen genoeg. Hij reageert direct naar jou.”
Relevantie voor toezichthouder: Uit WhatsApp-correspondentie van 4 januari 2026 met de voorzitter van Demosthenes blijkt dat het bestuur geen bestuurlijke rol heeft genomen bij de beoordeling van een ernstige klacht over mogelijke auteursrechtenschending door een bestuurslid Communicatie, in verband met een officiële publicatie van de vereniging. De voorzitter stelt zich uitsluitend te baseren op het relaas van het betrokken bestuurslid en geeft expliciet aan niet “tussen partijen” te willen staan, waarbij de kwestie wordt gereduceerd tot een privégeschil (“zijn woord tegen het jouwe”).
Daarmee is geen sprake geweest van een onafhankelijke bestuurlijke toets, hoor-en-wederhoor of intern feitenonderzoek, terwijl het ging om een institutionele uiting met mogelijke juridische en reputatierisico’s voor de vereniging. Het expliciet afzien van bestuurlijk ingrijpen duidt op bestuurlijke passiviteit en een onvoldoende invulling van de collectieve verantwoordelijkheid van het bestuur.
Voor toezichthouders is dit relevant omdat het inzicht geeft in de feitelijke governancepraktijk van de vereniging en de mate waarin het bestuur in staat en bereid is corrigerend op te treden bij signalen van mogelijke onrechtmatigheid of integriteitskwesties.
Standpunt De Stotterbond
Standpunt Stotterbond: wij geloven niet wat het Demosthenes-bestuurslid Communicatie beweert. Verschillende tekst-analyses wijzen uit dat het statistisch onwaarschijnlijk is dat de Demosthenes-nieuwjaarsboodschap onafhankelijk tot stand is gekomen van de Stotterbond-nieuwjaarsboodschap. Daarvoor lijken de teksten te veel op elkaar: in woordgebruik, structuur, opbouw, strekking, volgorde, et cetera. Dat kan geen toeval zijn. Wij zien het zo: onze tekst is ingevoerd in een AI-applicatie en de licht bewerkte variant daarvan is doorgeplaatst op het account van Demosthenes. Een voorlopige analyse zal hieronder gepubliceerd worden. Het is nu aan Demosthenes om eigen onderzoek te doen, onafhankelijk van degene die het bericht heeft geplaatst en zelfs de verdediging heeft geschreven. Demosthenes kan vervolgens de eigen verklaring herzien (of daarin volharden). Dat is geheel aan Demosthenes. Er is nu in ieder geval een patstelling ontstaan en daarom is extern onderzoek gewenst. Voor de transparantie publiceren we hier ook deze communicatie, zodat de lezer een eigen conclusie kan trekken.
Forensische tekstanalyse door ChatGTP
Vergelijking nieuwjaarsberichten (31 december 2025 vs. 3 januari 2026)
1. Doel en afbakening
Dit document analyseert twee publieke nieuwjaarsberichten op tekstuele overeenkomst. De analyse beperkt zich tot:
- chronologie;
- tekststructuur;
- lexicale en semantische overeenkomsten;
- parafrase-patronen;
- en de verklaringen die later zijn gegeven voor de overeenkomsten.
Er wordt geen uitspraak gedaan over intentie.
2. Corpus
Tekst A
Publicatiedatum: 31 december 2025
Herkomst: De Stotterbond
Tekst B
Publicatiedatum: 3 januari 2026
Herkomst: landelijke patiëntenvereniging Demosthenes
3. Chronologie
Tekst A is gepubliceerd vóór Tekst B. Deze volgorde staat vast en wordt in de verdere analyse als gegeven gehanteerd.
4. Macrostructuurvergelijking
4.1 Openingszin
- Tekst A:
“Voor 2026 spreken wij de wens uit dat…” - Tekst B:
“Voor 2026 hopen wij dat…”
➡️ Identieke temporele opening (“Voor 2026”) en identieke syntactische functie (normatieve toekomstwens).
4.2 Seriële wensconstructies
Beide teksten werken met opeenvolgende wenszinnen die dezelfde thematische volgorde volgen.
| Volgorde | Thema |
|---|---|
| 1 | Werk / functies |
| 2 | Sollicitatie |
| 3 | Verontschuldigen voor spreken |
| 4 | Competentieframe |
| 5 | Druk om vloeiend te spreken |
| 6 | Niet dwingen tot minder stotteren |
| 7 | Vrijheid om te stotteren |
| 8 | Collectieve verantwoordelijkheid |
5. Microvergelijking: letterlijke en parafraserende overeenkomsten
5.1 Verontschuldigen
- Tekst A:
“Dat stotterende sollicitanten zich niet hoeven te verontschuldigen voor de manier waarop zij spreken.” - Tekst B:
“Dat sollicitanten en werknemers zich niet hoeven te verontschuldigen voor hun manier van spreken.”
➡️ Identieke syntaxis en semantiek; uitbreiding met “werknemers” verandert de kern niet.
5.2 Competentieframe
- Tekst A:
“Dat werkgevers het stotteren niet meer zien als een incompetentie waarop je sollicitanten kunt afrekenen.” - Tekst B:
“Dat stotteren geen competentietekort is.”
➡️ Lexicale parafrase (incompetentie ↔ competentietekort), identieke normatieve functie.
5.3 Druk om vloeiend te spreken
- Tekst A:
“Dat wie stottert niet meer de druk voelt om vloeiender te spreken.” - Tekst B:
“Wie stottert mag de druk loslaten om altijd vloeiend te spreken.”
➡️ Parafrase met behoud van syntactische kern (“druk” + “vloeiend spreken”).
5.4 Niet dwingen tot minder stotteren
- Tekst A:
“Dat wie stottert zichzelf niet oplegt om ‘minder te gaan stotteren’.” - Tekst B:
“En hoeft zichzelf niet te dwingen minder te stotteren.”
➡️ Nagenoeg identieke formulering; verschil beperkt tot werkwoordkeuze (opleggen ↔ dwingen).
5.5 Collectieve formulering
- Tekst A:
“Die vrijheid is geen individuele opgave, maar iets dat we samen moeten regelen.” - Tekst B:
“Deze vrijheid is geen individuele strijd, maar een collectieve opgave.”
➡️ Zelfde zinsstructuur en betekenis; terminologische verschuiving zonder inhoudelijke wijziging.
6. Parafrase-patroon
De geconstateerde verschillen bestaan voornamelijk uit:
- synoniemen;
- kleine grammaticale herschikkingen;
- toevoeging of weglating van bijvoeglijke bepalingen.
De semantische kern, retorische functie en volgorde van presentatie blijven behouden.
7. Verklaringen achteraf (contextueel meegenomen)
7.1 Individuele reactie (communicatieportefeuille)
Er is door Demosthenes gesteld dat:
- overeenkomsten voortkomen uit inspiratie uit eerdere content;
- gebruikte formuleringen logisch zijn binnen het thema;
- voorafgaande vergelijking met andere teksten geen redelijke verwachting is.
7.2 Collectieve reactie (bestuur)
Er is door Demosthenes gesteld dat:
- de tekst voortkomt uit eerdere verklaringen en een Instagram-publicatie;
- gelijkenis tussen boodschappen normaal is bij parallelle initiatieven.
7.3 Relatie tot tekstvergelijking
Deze verklaringen:
- erkennen het bestaan van overlap;
- bevatten geen alternatieve tekstgeschiedenis die de structurele en lexicale overeenkomsten verklaart;
- weerleggen niet de vastgestelde overeenkomsten in structuur en formulering.
8. Samenvattende bevindingen
- Tekst A is aantoonbaar eerder gepubliceerd dan Tekst B.
- Beide teksten delen een identieke macrostructuur.
- Meerdere zinnen vertonen letterlijke of licht geparafraseerde overeenkomst.
- De overeenkomsten betreffen kernzinnen, niet randformuleringen.
- De verschillen zijn consistent met verhullende parafrase.
- De gegeven verklaringen ontkrachten de tekstuele bevindingen niet.
9. Slot
Deze analyse beperkt zich tot tekstuele kenmerken en laat verdere interpretatie over aan de lezer.
Nieuwe vraagstelling aan ChatGTP:
Welke productieprocessen verklaren plausibel dat Tekst B (3 januari 2026) zo sterk overeenkomt met Tekst A (31 december 2025)?
Niet: wat is bewezen gebeurd, maar: welk scenario past het best bij de data.
Gegeven feiten (samengevat)
- Tekst A (Stotterbond) is eerder gepubliceerd.
- Tekst B (Demosthenes) vertoont:
- identieke macrostructuur;
- gelijke volgorde van argumenten;
- meerdere sterk gelijkende kernzinnen.
- Demosthenes verklaart:
- inspiratie uit een Instagram-story (24 december);
- aansluiting bij bestaande thema’s;
- dat overlap “normaal” is;
- dat vooraf vergelijken niet redelijk is.
Mogelijke verklaringsmodellen
Model 1 — Onafhankelijke parallelle productie
Beschrijving:
Twee auteurs produceren onafhankelijk, zonder kennis van elkaar, teksten met vergelijkbare inhoud.
Toetsing aan feiten:
- ❌ Verklaart niet de identieke volgorde van thema’s.
- ❌ Verklaart niet de vrijwel identieke formulering van meerdere kernzinnen.
- ❌ Verklaart niet de gedeelde syntactische patronen.
Conclusie:
Dit model is onvoldoende verklarend voor de waargenomen overeenkomsten.
Model 2 — Gedeelde bron (derde tekst)
Beschrijving:
Beide teksten zijn afgeleid van eenzelfde eerdere bron (bijv. verklaring, video, beleidsstuk).
Toetsing aan feiten:
- Demosthenes verwijst naar een Instagram-story (24 december).
- Tekst A bevat echter:
- een andere retorische vorm (seriële “Dat…”-constructies);
- expliciete arbeidsmarktpositionering;
- unieke slotformules.
- Geen aangehaalde bron bevat (voor zover bekend) de volledige combinatie van structuur + formuleringen.
Conclusie:
Een gedeelde bron kan thema’s verklaren, maar niet de specifieke tekstuele overeenkomsten.
Model 3 — Onbewuste tekstovername (cryptomnesia)
Omschrijving
Dit model stelt dat Tekst B (Demosthenes) is geschreven zonder bewuste kennisname van Tekst A (Stotterbond), waarbij overeenkomsten het gevolg zouden zijn van onbewuste herinnering aan eerder gelezen materiaal.
Forensische beoordeling
- Structurele overeenkomst is hiermee niet verklaarbaar
Cryptomnesia kan incidentele woordkeuze of losse formuleringen verklaren, maar biedt geen afdoende verklaring voor overeenkomsten in macrostructuur, argumentatieve volgorde en retorische opbouw. In deze casus lopen niet alleen zinnen, maar ook de compositie en thematische sequentie parallel. - Meervoudige, specifieke kernzinnen sluiten toeval uit
De overeenkomsten betreffen meerdere, inhoudelijk specifieke kernzinnen die gezamenlijk het normatieve hart van de tekst vormen. De kans dat deze zinnen, in nagenoeg identieke vorm en volgorde, via onbewuste herinnering worden gereproduceerd is verwaarloosbaar. - Tijdelijke nabijheid maakt bronvervaging onaannemelijk
De interval tussen beide publicaties bedraagt slechts enkele dagen. Binnen zo’n korte periode is het beroep op “niet meer weten dat de tekst gelezen is” feitelijk onhoudbaar, zeker bij professionele communicatie en expliciet geformuleerde kernboodschappen. - Het gepresenteerde productieproces is expliciet bewust
In het weerwoord wordt een doelgericht schrijfproces geschetst, inclusief benoemde inspiratiebronnen en thematische keuzes. Dit impliceert bewuste tekstproductie en staat in directe tegenspraak tot een model dat uitgaat van onbewuste reproductie. - Model is niet toetsbaar en daarmee forensisch zwak
Cryptomnesia is een interne mentale toestand en kan niet worden getoetst of gereconstrueerd op basis van tekstgegevens. Als verklaringsmodel is het daarom methodologisch inferieur aan modellen die wél aansluiten bij observeerbare tekstkenmerken.
Conclusie
Op grond van de omvang, specificiteit en systematische aard van de overeenkomsten, gecombineerd met de korte tijdsspanne en het bewust gepresenteerde productieproces, is onbewuste tekstovername (cryptomnesia) in deze casus forensisch ongeloofwaardig en kan dit model redelijkerwijs worden uitgesloten als hoofdzakelijke verklaring voor de totstandkoming van Tekst B (Demosthenes).
Model 4 — Redactionele adaptatie van bestaande tekst
Beschrijving:
Tekst A (Stotterbond) is gebruikt als inhoudelijk sjabloon, waarna:
- woorden zijn vervangen;
- toon is aangepast aan de organisatie;
- expliciet activistische elementen zijn afgezwakt.
Toetsing aan feiten:
- ✔️ Verklaart identieke structuur.
- ✔️ Verklaart consistente parafrase.
- ✔️ Verklaart waarom de tekst “past” bij eigen thema’s.
- ✔️ Verklaart waarom overlap achteraf wordt genormaliseerd.
Conclusie:
Dit is een zeer plausibel productiemodel.
Model 5 — Collectieve redactie zonder bronbewaking
Beschrijving:
Een redacteur schrijft een eerste versie, die door meerdere betrokkenen wordt aangepast. In zo’n proces vervaagt bronbewustzijn.
Toetsing aan feiten:
- ✔️ Verklaart waarom niemand “de auteur” is.
- ✔️ Verklaart het collectieve, niet-persoonlijke weerwoord.
- ✔️ Verklaart het ontbreken van bronverwijzing.
- ❌ Verklaart niet zelfstandig de initiële overeenkomsten (vereist alsnog model 3 of 4).
Conclusie:
Waarschijnlijk complementair aan model 3 of 4.
Meest waarschijnlijke verklaring (combinatiemodel)
Op basis van de data is het meest plausibele scenario:
De tekst van De Stotterbond is gelezen, bewust of onbewust gebruikt als inhoudelijk en structureel referentiepunt, vervolgens herschreven (parafrase), en redactioneel aangepast aan de toon en positionering van Demosthenes.
Daarna:
- is de tekst intern genormaliseerd als “eigen”;
- is overlap achteraf verklaard vanuit thema’s en parallelle initiatieven;
- is geen expliciete bronvermelding overwogen.
Dit vereist geen kwade opzet om tekstovername te verklaren — alleen gebrek aan bronafbakening in een redactioneel proces.
Waarom dit geen sluitende ontkenning toelaat
Cruciaal is dit:
Demosthenes heeft geen enkel productiemodel gepresenteerd dat:
- de identieke volgorde,
- de specifieke formuleringen,
- én de parafraserende consistentie
tegelijk verklaart zonder kennisname van Tekst A (Stotterbond).
Conclusie (verwoord door De Stotterbond)
Indien deze zaak aan een civiele rechter zou worden voorgelegd, acht De Stotterbond het aannemelijk dat de rechter tot het volgende oordeel zou komen.
1. Vaststelling van auteursrechtelijke bescherming
De rechter zou vaststellen dat het nieuwjaarsbericht van De Stotterbond een oorspronkelijk werk is in de zin van het auteursrecht, bestaande uit:
- een eigen gekozen structuur,
- een specifieke opeenvolging van argumenten,
- en onderscheidende, normatieve formuleringen.
Deze combinatie overstijgt een louter algemeen idee of thema.
2. Vaststelling van ontlening
De rechter zou vervolgens vaststellen dat het later gepubliceerde bericht:
- aantoonbaar na het bericht van De Stotterbond is verschenen;
- inhoudelijk en structureel in relevante mate overeenkomt;
- en dat deze overeenkomsten zich niet beperken tot algemene denkbeelden, maar ook zien op concrete formuleringen en volgorde.
Daarmee is sprake van ontlening.
3. Beoordeling van de aangevoerde verweren
De aangevoerde verweren — waaronder:
- beroep op inspiratie uit eerdere verklaringen,
- verwijzing naar parallelle initiatieven,
- en het standpunt dat voorafgaande vergelijking niet redelijk zou zijn —
zouden naar verwachting niet slagen, omdat zij:
- geen verklaring bieden voor de specifieke en systematische overeenkomsten;
- geen alternatieve ontstaansgeschiedenis van de tekst onderbouwen;
- en de vastgestelde ontlening niet wegnemen.
Intentie of goede trouw zou daarbij niet doorslaggevend zijn, nu het auteursrecht een objectieve toets hanteert.
4. Juridische kwalificatie
De rechter zou dit naar alle waarschijnlijkheid kwalificeren als:
ongeoorloofde verveelvoudiging door parafrase,
waarbij een beschermd werk in aangepaste vorm is overgenomen zonder toestemming of bronvermelding.
5. Gevolgtrekking
De rechter zou concluderen dat het latere bericht een auteursrechtinbreuk vormt op het eerdere werk van De Stotterbond.
Welke maatregelen vervolgens passend zijn (rectificatie, verwijdering, verklaring voor recht), zou afhangen van proportionaliteit en context, maar de vaststelling van inbreuk ligt juridisch voor de hand.
Slotopmerking
Deze conclusie is gebaseerd op:
- de vastgestelde chronologie,
- de forensische tekstanalyse,
- en de door de wederpartij zelf gegeven verklaringen.
De Stotterbond legt dit oordeel voor aan het publieke debat, niet om te escaleren, maar om zorgvuldigheid in taalgebruik, auteurschap en bronherkenning af te dwingen.
Waarom De Stotterbond dit plagiaat noemt
De Stotterbond noemt de nieuwjaarstekst van de patiëntenvereniging Demosthenes van 3 januari 2026 plagiaat op basis van een uitgevoerde forensische tekstanalyse van beide berichten.
Die analyse laat zien dat het latere bericht van Demosthenes niet alleen thematisch verwant is aan het eerder gepubliceerde nieuwjaarsbericht van De Stotterbond (31 december 2025), maar ook structureel en tekstueel in relevante mate overeenkomt. Het gaat daarbij om:
- een vrijwel identieke opbouw;
- dezelfde volgorde van argumenten;
- en meerdere onderscheidende kernzinnen die letterlijk of licht geparafraseerd terugkeren.
Deze overeenkomsten betreffen niet randformuleringen, maar het inhoudelijke en normatieve hart van de tekst. Verschillen beperken zich grotendeels tot synoniemen en kleine herschikkingen, terwijl betekenis, functie en volgorde behouden blijven. In gangbare definities valt dit onder tekstovername door parafrase.
De Stotterbond heeft in haar analyse nadrukkelijk ook het volledige weerwoord van de patiëntenvereniging Demosthenes meegenomen: zowel de individuele reactie van de bestuurder met communicatie in portefeuille als de collectieve, niet-persoonlijk ondertekende bestuursreactie. Beide reacties zijn integraal gepubliceerd, zodat lezers zelf kennis kunnen nemen van de gegeven verklaringen en argumenten.
Deze verklaringen erkennen het bestaan van overlap, maar bieden geen onderbouwing die de vastgestelde structurele en tekstuele overeenkomsten wegneemt of verklaart. Intentie is daarbij niet doorslaggevend; de beoordeling betreft een objectieve vergelijking van teksten.
Op basis van deze bevindingen kwalificeert De Stotterbond de tekstovername als plagiaat. Met het publiceren van zowel de analyse als het volledige weerwoord ligt het oordeel nu niet bij één partij, maar bij het publieke debat. Iedere lezer kan de teksten vergelijken en zelf bepalen welke conclusie het meest overtuigt.
Dossier nu volledig
Met het publiceren van deze analyse, het volledige weerwoord van Demosthenes en de onderliggende teksten/analyses acht De Stotterbond het dossier volledig. Wij voegen hier voorlopig niets meer aan toe. Het is nu aan lezers, journalisten en andere betrokkenen om de teksten te vergelijken en hun eigen oordeel te vormen.
BIJLAGE I – analyse van verweer Demosthenes-bestuur
Het verweer van Demosthenes is dat hun Instagram Story “de basis vormde voor onze nieuwjaarswensen”. En ook De verklaring voor het recht om te stotteren. Nu eerst een transcript van de Demosthenes-Instagram-video:
=====
Interviewer: “Wat zou je zelf willen dat er verandert in de wereld wat betreft stotteren?” Stotterende vrouw: “Dat het er gewoon mag zijn. En dat het niet meer hoeft te worden gefikst, zeg maar. Jaren geleden was het toch wel ‘oke, je stottert, oh er is wel een therapie, die kun je wel proberen, dan kun je er misschien vanaf komen, dan wordt het minder, of dan kun je er beter mee omgaan. Maar daardoor is er heel veel druk gekomen op het stotteren. Want we moeten er wat mee misschien. Wat ik heb dus verschillende therapieën gevolgd en dat is dus mislukt, tussen aanhalingstekens. En dan voel je je ook mislukt. Terwijl het gewoon helemaal is wat het is. En ik ben gewoon hoe ik ben en dat mag er ook gewoon zijn. Ja, en we leven natuurlijk wel in een hele snelle wereld, dus ik snap wel – tijd is geld en het moet allemaal snel – maar zo is het gewoon niet. En dat we daar iets meer rekening mee proberen te houden, met elkaar, zou heel tof zijn.”
===
En nu De Verklaring voor het Recht om te Stotteren: “Wij, ondergetekenden, willen dat mensen die stotteren de vrijheid krijgen om te mogen stotteren. We kunnen er al dan niet voor kiezen hulp te zoeken om vloeiend te klinken of minder te stotteren. Het is aan ons – en aan niemand anders – onze weg hierin te vinden. Het is niet redelijk om van ons te verwachten of zelfs te eisen dat we vloeiend gaan spreken. Wij stotteren. Zo spreken wij nu eenmaal. Hoewel de roep om diversiteit en inclusie steeds luider klinkt, voelen wij ons daarin niet of nauwelijks meegenomen. Op het werk, in het onderwijs en in de alledaagse dienstverlening is er eigenlijk geen aandacht voor ons, laat staan dat we ondersteuning krijgen. We voelen continu de maatschappelijke druk om ons stotteren te ‘overwinnen’. Als individu kunnen we dat doel inderdaad nastreven, maar als stottergemeenschap verwerpen wij het idee dat wij moeten stoppen met stotteren. Organisaties die claimen inclusief te zijn en gelijke kansen te bieden, kunnen mensen die stotteren niet aan hun lot overlaten. Onze stem doet er ook toe, we verdienen net als ieder ander ruimte en respect. Het is ons recht om te spreken zoals wij spreken.”
Vraag aan ChatGTP: Staat Demosthenes sterk in de verdediging dat het nieuwjaarsbericht niet is overgenomen van De Stotterbond, maar dat die Insta-video en De Verklaring voor het Recht om te Stotteren de basis vormde voor hun nieuwjaarswensen op 3 januari 2026?
Antwoord van ChatGTP: Demosthenes stelt dat het nieuwjaarsbericht van 3 januari 2026 niet is overgenomen van De Stotterbond, maar dat een Instagram-story (24 december) “de basis vormde voor onze nieuwjaarswensen”, naast De Verklaring voor het Recht om te Stotteren. Dat verweer is, tekstueel en analytisch bezien, onvoldoende overtuigend.
Allereerst: het Instagram-fragment dat Demosthenes aanwijst is een persoonlijk ervaringsverhaal. De spreker zegt dat stotteren “gewoon mag zijn”, dat het niet “gefikst” hoeft te worden, en beschrijft hoe therapie-druk kan leiden tot gevoelens van mislukking (“dan voel je je ook mislukt”). Ze plaatst dit tegen de achtergrond van een snelle samenleving (“tijd is geld”) en eindigt met een oproep om meer rekening met elkaar te houden. Dat zijn herkenbare thema’s, maar het fragment bevat géén elementen die de concrete vorm van een nieuwjaarswens verklaren: geen opbouw in wensen, geen retorisch ritme, geen kenmerkende zinscadans, en ook geen inhoudelijke ‘ankers’ als werkgevers, sollicitaties, competentie-framing of collectieve verantwoordelijkheid. Het fragment kan hoogstens als algemene inspiratie dienen, niet als tekstuele basis voor de specifieke formuleringen en structuur die in het nieuwjaarsbericht zijn terug te zien.
Ten tweede: De Verklaring voor het Recht om te Stotteren is een breed normatief document dat waarden formuleert: vrijheid om te stotteren, verwerping van de eis om vloeiend te spreken, en kritiek op uitsluiting in werk, onderwijs en dienstverlening. Dat verklaart een gedeelde richting, maar niet een gedeelde tekst. De Verklaring is algemeen; zij levert geen verklaring voor opvallend specifieke overeenkomsten in zinsbouw, woordkeuze en gedachtevolgorde.
Daarmee komt de kern scherp in beeld: bij een discussie over ongeoorloofde overname gaat het niet om het delen van idealen (“ruimte, respect, inclusie”), maar om de mate waarin opbouw, retorische structuur, formuleringen en volgorde van argumenten zo dicht op elkaar liggen dat toevallige parallelle inspiratie onaannemelijk wordt. Juist op dat beslissende punt bieden de Instagram-story en de Verklaring geen plausibele verklaring. Het verweer neutraliseert de gelijkenis dus niet; het verschuift de aandacht van concrete tekstovereenkomsten naar algemene thematische overlap. Dat is, als verdediging, zwak.
BIJLAGE II: oordeel van AI-expert gevraagd die geen weet heeft van de geschiedenis Demosthenes vs. Stotterbond. Zijn oordeel, op basis van AI-tool, hieronder:
In tekst: De “verdachte” versie is zeer waarschijnlijk afgeleid van het origineel (parafrase), óf beide komen uit *één en dezelfde brontekst. Het is niet “zelfde onderwerp, toevallig vergelijkbare boodschap”; de overeenkomst zit vooral in *structuur + volgorde van ideeën + specifieke formuleringen.
Bewijs dat er AI is gebruikt? Dat kun je meestal niet hard maken. Bewijs dat het afgeleid is, kun je wél behoorlijk sterk onderbouwen.
Waarom dit niet als toeval voelt (concreet)
Hier is de ruggengraat die in beide teksten in vrijwel dezelfde volgorde terugkomt:
- Openingskader “Voor 2026 …” met een wens/hoop.
- Sollicitanten/werknemers hoeven zich niet te verontschuldigen voor hun manier van spreken.
- Werkgevers moeten stotteren niet zien als incompetentie/competentietekort (zelfde concept, andere woorden).
- Druk om vloeiend(er) te spreken loslaten en niet “minder stotteren” hoeven nastreven.
- Vrijheid is niet individueel maar collectief (“geen individuele opgave/strijd” + “samen regelen”).
- Ook in communicatieve functies / praatfuncties moeten stotterende stemmen gehoord worden.
- Afsluiten met beste wensen 2026.
Dat is een opvallend specifieke sequentie. Iemand die “gewoon hetzelfde thema” aansnijdt, kan één of twee punten overeen laten komen. Maar deze hele ketting, in dezelfde orde, met vergelijkbare zinsbouw (“Dat …”, normatieve toon, collectief appel) is typisch wat je ziet bij parafrases.
Wat de verdachte tekst óók doet (typisch parafrasegedrag)
- Unieke, herkenbare zinnen verdwijnen:
jouw “Een dag niet gestotterd is een dag niet geleefd!” en “Blijf gezond en blijf stotteren!” zijn weg. Dat zijn juist de dingen die je bij parafrase-tools vaak ziet: alles wat opvallend is wordt “gladgestreken”. - Algemener, braver, minder ‘platform-specifiek’:
jouw “op dit platform”, “bondgenoten buiten de stottergemeenschap”, “we zijn te lang stil geweest”, “dank voor inzichten/kritische commentaren” — allemaal weg. In plaats daarvan: “Daarom nodigen wij iedereen uit…”. - *Nieuw extraatje erbij (broddelen): dat kan een poging zijn om het “anders” te maken, of om het breder te trekken. Het maakt de afleiding niet minder; het is juist een klassieke camouflage: *basis behouden, één doelgroep uitbreiden.
Hoe sterk is de overeenkomst (als je het kwantitatief wilt)
Zelfs met simpele tekstvergelijking (zonder semantische “AI-detectie”) scoort dit *hoog voor twee korte stukken; de overlap zit vooral in inhoud/structuur, minder in letterlijke bigrams (precies wat je bij parafrase verwacht). Dit helpt als ondersteunend signaal, maar je sterkste bewijs blijft: *structuur + unieke conceptcombinatie + volgorde.
BIJLAGE III: Bijlage: forensische beoordeling van het herkomstverweer van Demosthenes
Demosthenes stelt op 6 januari op LinkedIn dat hun nieuwjaarsbericht van 3 januari 2026 tot stand is gekomen op basis van eigen bronnen en denken, te weten: een Instagram-story van 24 december 2025, de Verklaring voor het recht om te stotteren (2022) en de slogan van het Stotter Event 2025 (“Zo spreek ik, zo ben ik”). De vraag is of deze bronnen, afzonderlijk of gezamenlijk, aannemelijk verklaren dat het nieuwjaarsbericht op het Demosthenes-account onafhankelijk is ontstaan, en niet direct is afgeleid van het eerder gepubliceerde nieuwjaarsbericht van De Stotterbond (31 december 2025).
‘De Verklaring voor het recht om te stotteren’ bevat duidelijke, normatieve uitgangspunten: het recht om te stotteren, het verwerpen van de maatschappelijke druk om te ‘overwinnen’, het ervaren gebrek aan aandacht en ondersteuning in werk, onderwijs en dienstverlening, en de plicht van organisaties om stotterende mensen niet aan hun lot over te laten. Deze tekst functioneert echter als manifest: zij formuleert waarden en rechten, maar biedt geen uitgewerkte tekststructuur, geen opeenvolgende nieuwjaarswensen, en geen specifieke ordening van werkcontexten of handelingsperspectieven. De Verklaring levert daarmee inhoudelijke thema’s, maar geen concrete compositorische blauwdruk.
De slogan “Zo spreek ik, zo ben ik” is per definitie algemeen en identitair van aard. Zij kan richting geven aan de toon (acceptatie, zelfdefinitie), maar kan niet verklaren waarom een tekst precies zo is opgebouwd, met een specifieke reeks normatieve wensen en een afsluitende collectieve vrijheidsclaim. Ook de Instagram-story van 24 december 2025 biedt thematische reflectie, maar betreft een gesproken fragment zonder uitgewerkte retorische opbouw.
Het Demosthenes-nieuwjaarsbericht onderscheidt zich juist door een strakke compositie: een reeks inhoudelijk samenhangende wensen, geordend rond werk en participatie, met specifieke formuleringen over competentie, druk om vloeiend te spreken en de positionering van vrijheid als “geen individuele strijd, maar een collectieve opgave”. Die combinatie van structuur, volgorde en formulering gaat verder dan wat verklaarbaar is op basis van algemene slogans en manifestteksten alleen.
Slotconclusie: Op basis van de beschikbare bronnen is het herkomstverweer van Demosthenes inhoudelijk mogelijk als algemene inspiratieverklaring, maar analytisch onvoldoende om de concrete tekstvorm en opbouw van het nieuwjaarsbericht overtuigend te verklaren. De mate van structurele en compositorische overeenkomst met het eerder verschenen bericht van De Stotterbond rechtvaardigt de conclusie dat onafhankelijk parallel ontstaan onvoldoende aannemelijk is, en dat nadere toetsing van ontstaansgeschiedenis en tekstontwikkeling gerechtvaardigd blijft.
BIJLAGE IV: Waarom zo’n uitgebreid rapport?
Plagiaat lijkt klein bier vergeleken met het decennialang doorstorten van PG-subsidie naar een samenwerkingsverband met een specifieke therapievereniging (en het openstellen van lidmaatschap en zelfs bestuurszetels voor therapeuten (niet alleen bij StotterFonds ook bij Demosthenes, etc), maar dit gaat om de integriteit van het bestuurshandelen van de patiëntenvereniging Demosthenes zelf. Met deze nieuwe Demosthenes-verklaring volhardt het voltallige Demosthenes-bestuur in het wankele verweer dat er geen plagiaat is gepleegd op tekst van De Stotterbond.
Vanwege deze patstelling, is dit onderzoeksrapport opgesteld, zodat leden, donateurs en subsidiegevers hun eigen conclusies kunnen trekken.
Verder gaat dit niet alleen om plagiaat. Ook om windowdressing: Demosthenes doet zich richting overheid en publiek voor als onafhankelijke patiëntenorganisatie, terwijl het al bijna zestig jaar vooral beroepsbelangen van een specifieke therapierichting dient (eerst Doetinchemse Methode, nu NVST). De officiële voorlichting van Demosthenes is zelfs belegd bij een Commissie Voorlichting van het StotterFonds die volledig uit logopedist-stottertherapeuten bestaat. En zo meer.
Dan is het extra pijnlijk als tekst van De Stotterbond (die zonder subsidie veel tijd stopt in denken en schrijven over stotteren, en zich daarin juist geremd voelt door het zorgveld rondom Demosthenes) misbruikt wordt om te doen alsof Demosthenes zich vol inzet voor stotterende sollicitanten/werknemers, terwijl het nu juist drie projectvoorstellen met die specifieke missie afwees. Op de Algemene Ledenvergadering worden kritische leden tegengesproken door een logopedist-stottertherapeut die eerder zelfs drie jaar lang secretaris van patiëntenvereniging Demosthenes was. In tegenspraak vanuit het zorgveld rondom Demosthenes is De Stotterbond inmiddels ervaringsdeskundige. Het gevoel van onrecht bereikt nu een climax met het overnemen van een nieuwjaarsbericht. De aanloop ervan is uitgebreid gedocumenteerd. Scroll daarvoor alle blogs door op deze pagina: https://stotterbond.nl/index.php/blog/
De Stotterbond heeft nu, met hulp van deskundige externen en diverse AI-plagiaatscanners, (zeer grondig) onderzoek naar deze plagiaatkwestie gedaan en overlegt hierbij de resultaten.
BIJLAGE IV-a: Plagiaat-analyse door Gemini
Ter volledigheid is hieronder een aanvullende, geautomatiseerde tekstvergelijking opgenomen (Gemini). Deze analyse dient ter ondersteuning en bevestiging van de reeds uitgevoerde menselijke en AI-ondersteunde analyses, en introduceert geen nieuwe feiten.
“Op basis van een gedetailleerde tekstvergelijking tussen het bericht van de Stotterbond (Tekst A, 31 december 2025) en het bericht van Demosthenes (Tekst B, 3 januari 2026) kan worden vastgesteld dat er sprake is van substantiële tekstuele overlap die juridisch en ethisch als plagiaat gekwalificeerd kan worden. De bewering van het bestuur van Demosthenes dat de tekst vooral gebaseerd is op de ‘Verklaring voor het Recht om te Stotteren’ en een eigen eerdere Instagram-video, is op basis van tekstanalytische gronden onhoudbaar.”
“De tekst van de Stotterbond is een autonome creatie, mede voortgekomen uit eigen onderzoek (‘Stotterend solliciteren’), en bevat specifieke terminologie en beleidsmatige kaders. Hoewel de Instagram-video van Demosthenes spreekt over de emotionele druk om te ‘fixen’, betreft dit een algemeen ervaringsverhaal. Deze video bevat niet de unieke concepten over de arbeidsmarkt die direct herleidbaar zijn naar de onderzoeksresultaten van ‘Stotterend solliciteren’. De specifieke vormgeving, de argumentatieve volgorde en de woordkeuze in Tekst B zijn directe overnames van de tekst van de Stotterbond. Het auteursrecht beschermt de specifieke uitdrukkingswijze en ordening van een werk; door deze unieke tekstuele structuur over te nemen, maakt Demosthenes zich schuldig aan inbreuk op het intellectueel eigendom.”
“Het feit dat het bestuur van een officiële patiëntenvereniging de overname ontkent en weigert de tekst aan te passen of te verwijderen, roept ernstige vragen op over de integriteit en het behoorlijk bestuur. In de context van een vereniging die de belangen van een kwetsbare groep behartigt, is morele zuiverheid essentieel. Het aantoonbaar toe-eigenen van de vruchten van andermans onderzoek en creatieve arbeid, en dit vervolgens presenteren als eigen gedachtegoed, kwalificeert als misleiding van de achterban. Wanneer een bestuur hiermee geconfronteerd wordt en desondanks volhardt in een onjuiste feitelijke weergave, handelt zij in strijd met de normen van transparantie en eerlijkheid die van een maatschappelijke organisatie verwacht mogen worden.”
“Het halsstarrig handhaven van de tekst, terwijl de chronologie en de tekstuele parallellen onomstotelijk zijn, duidt op een gebrek aan professioneel verantwoordelijkheidsbesef. Dit schaadt niet alleen de verhoudingen binnen de stottergemeenschap, maar tast ook de externe geloofwaardigheid van Demosthenes aan. Juridisch gezien is er sprake van ongeoorloofde verveelvoudiging; ethisch gezien is er sprake van onbehoorlijk bestuur waarbij het claimen van andermans ‘stem’ haaks staat op de missie van de vereniging. Een integere opstelling zou vereisen dat het bestuur de feiten erkent, de tekst verwijdert en publiekelijk verantwoording aflegt voor deze gang van zaken.”
Bijlage V – Juridische duiding (voorlopig)
Op basis van het gepubliceerde dossier en de uitgevoerde tekstanalyse kan een voorlopige juridische duiding worden gegeven van de overeenkomsten tussen het nieuwjaarsbericht van De Stotterbond (31 december 2025) en de publicatie van patiëntenvereniging Demosthenes (3 januari 2026).
Het nieuwjaarsbericht van De Stotterbond vertoont kenmerken die in het auteursrecht relevant zijn voor bescherming als ‘werk’ in de zin van de Auteurswet. De tekst bestaat niet uit een louter feitelijke of algemene opsomming, maar uit een specifieke combinatie van vormkeuzes, waaronder een herkenbare wensstructuur, een consistente retorische opbouw en een thematische ordening die zich ontwikkelt van individuele ervaringen naar een collectieve maatschappelijke duiding. Dergelijke keuzes kunnen bijdragen aan het vereiste eigen en oorspronkelijk karakter.
Bij vergelijking van beide teksten valt op dat er overeenkomsten bestaan op het niveau van structuur, volgorde van thema’s en formuleringen. In het auteursrecht kan in zulke gevallen de vraag rijzen of sprake is van ontlening, ook wanneer de latere tekst niet woordelijk identiek is maar gebruikmaakt van parafrase of bewerking. Daarbij is van belang of de overeenkomsten zodanig zijn dat onafhankelijke totstandkoming minder voor de hand ligt dan ontlening, mede gelet op de specifieke combinatie en volgorde van gebruikte elementen.
Het door Demosthenes aangevoerde beroep op parallelle inspiratiebronnen verklaart niet zonder meer de waargenomen structurele overeenkomsten. Tegelijk geldt dat een definitieve juridische beoordeling van eventuele auteursrechtelijke of civielrechtelijke consequenties uitsluitend is voorbehouden aan de rechter.
Deze bijlage beoogt geen vaststelling van aansprakelijkheid, maar biedt een juridische duiding op hoofdlijnen ter contextualisering van het dossier. Aan deze analyse kunnen geen rechten worden ontleend. Met deze bijlage acht De Stotterbond het dossier volledig en gesloten.
Ten slotte
Met het publiceren van deze analyses, de bijlagen en de voorlopige juridische duiding — en met het zeer ruimhartig toepassen en integraal opnemen van wederhoor (zowel de individuele reactie als de bestuursreactie van Demosthenes) — acht De Stotterbond het dossier volledig. Er worden geen verdere aanvullingen gedaan. Het oordeel ligt nu bij lezers, journalisten en andere betrokkenen. Dit dossier is gesloten.