Stotteren komt in allerlei vormen voor. Je hebt mensen die licht stotteren, hevig stotteren, verborgen stotteren (zwijgen uit angst om afgerekend te worden op het stotteren). En alles daartussenin. Ook mensen die niet de diagnose stotteren hebben, maar wel regelmatig struikelen over woorden. Familie van stotteren is ‘broddelen’, wat op zich weer iets anders is.
Niet iedereen die stottert ervaart daardoor moeilijkheden in het leven en op het werk of school, maar velen ook wel. In hoeverre mensen die stotteren weerstand of zelfs discriminatie ervaren, zorgt helaas voor grote verdeeldheid binnen de stottergemeenschap. Lang was het ‘medische model’ leidend (leer er maar vanaf komen). Gelukkig zijn er ook steeds meer logopedisten die het ‘sociale model’ omarmen: de omgeving (ouders, leraren, werkgevers) voorlichten over hoe je omgaat met stotteren.
Als het stotteren overduidelijk een chronische variant is, zullen weinig mensen het wagen om te zeggen ‘ik heb last van jouw gestotter’. Maar hoe er over stotterende mensen geoordeeld wordt, vaak zonder dat het uitgesproken wordt, dat werkt door in loopbaankansen en sociale contacten. Niet bij iedereen in dezelfde mate, maar als je hevig stottert kan dit echt ingrijpende vormen aannemen. Wie afgewezen wordt vanwege het stotteren, durft daarover zelden naar buiten te treden. Dat maakt het des te schadelijker.
Voor het boek ‘Gelieve niet te stotteren op onze inclusieve werkvloer‘, waaruit dit platform ontstond, kregen 80 werkgevers in een geheim onderzoek de vraag of hun vacature openstaat voor stotterende sollicitanten. Veel werkgevers anticiperen – zo bleek – op de mogelijk afwijzende reactie van een klant, die het stotteren niet zou accepteren. “In dit werk heb je veel directe contacten met mensen. Beetje stotteren zal geen probleem zijn. Heftig stotteren wel”, aldus een UWV-adviseur in antwoord op de vraag of de functie van keukenmonteur openstaat voor iemand die stottert. Randstad meende dat een KPN-verkoper niet hoort te stotteren tegen klanten. De stotterende sollicitant werd gewezen op een vacature voor glasvezelkabels ingraven (dat kan immers zonder te praten).
Het platform De Stotterbond pleit voor ‘het recht om te stotteren, ook in praatfuncties’. Het ‘recht om te stotteren’ is een afgeleide van het internationale manifest The Right to Stutter.