Is stotteren een handicap? Alleen al die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de stottergemeenschap. Onder invloed van het medische model, zijn we onnodig streng voor onszelf: vloeiender praten werd een loodzware opdracht, terwijl dat doel an sich juist onze uitingsvrijheid blokkeert.
De dominante en ook schadelijke focus op het vloeiender krijgen van de spraak, vertroebelt het zicht op de ruimte die de mensen om ons heen voor ons kunnen maken. Ruimte om te praten zoals wij praten.
Andere handicapgroepen zijn daarin vooruitstrevender en succesvoller. Zij focussen meer op de maatschappij. Op rechtvaardigheid, gelijke kansen, inclusie. In de geest van het VN-verdrag Handicap wordt de handicap dan niet meer helemaal op het individu afgewenteld maar tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid gemaakt. Dat verlicht enorm.
Tools voor deze handicap-emancipatie vinden we in ‘Een staat van vrijblijvendheid – 10 jaar VN-verdrag Handicap in Nederland‘, het nieuwe boek van Illya Soffer en Stan Verhaag. Dat is een hobbelige weg: campagnes voeren, sleutelen aan wetten, en dan ook nog die wetten integreren in de dagelijkse praktijk. Daarover gaat het.
De flaptekst van Uitgeverij van Gennep: “In 2026 is het 10 jaar geleden dat het VN-verdrag Handicap van kracht werd in Nederland. Reden voor een feestje? Nee, betogen de auteurs in dit boek. (..) Waarom gaat het juist in ons land zo moeizaam? Waarom verdiepen kabinetten zich slechts mondjesmaat in wat het betekent om met een beperking te leven, in hoe je de maatschappij toegankelijk inricht? Waarom biedt de gang naar de rechter amper soelaas voor mensen met een beperking?”
Aan het woord komen onder meer Otwin van Dijk, Ed. Bijman, Lucille Werner, Yolanda Hoogtanders, Daan de Kort en Cathelijne Denekamp. Sinds 25 jaar volgt journalist Stan Verhaag hoe Nederland omgaat met inclusie. Illya Soffer was directeur van belangenorganisatie Ieder(in).
Veel mensen die stotteren blijven stil over stotteren. Ze leven ermee, met ups en downs. Dit boek laat zien dat het leven met een handicap niet een individuele opgave is. Het is een maatschappelijke opgave. Maar daarvoor is wel input nodig van ervaringsdeskundigen, ook van mensen die stotteren. Waar ondervinden wij hinder van, wat hebben wij nodig om vrijer door het leven te gaan en om meer kans te maken op de arbeidsmarkt?
Met dank aan uitgever Chris ten Kate voor het laten verschijnen van dit boek.
