{"id":938,"date":"2025-03-05T09:55:48","date_gmt":"2025-03-05T09:55:48","guid":{"rendered":"https:\/\/stotterbond.nl\/?p=938"},"modified":"2025-03-05T10:23:53","modified_gmt":"2025-03-05T10:23:53","slug":"het-is-onaanvaardbaar-dat-er-van-mensen-die-stotteren-nog-steeds-verwacht-of-zelfs-geeist-wordt-dat-ze-vloeiender-leren-spreken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/2025\/03\/05\/het-is-onaanvaardbaar-dat-er-van-mensen-die-stotteren-nog-steeds-verwacht-of-zelfs-geeist-wordt-dat-ze-vloeiender-leren-spreken\/","title":{"rendered":"Het is onaanvaardbaar dat er van mensen die stotteren nog steeds verwacht of zelfs ge\u00ebist wordt dat ze vloeiender leren spreken"},"content":{"rendered":"\n

Door Steven de Jong<\/em>

Het is onaanvaardbaar dat er van mensen die stotteren nog steeds verwacht of zelfs ge\u00ebist wordt dat ze vloeiender leren spreken, klonk het in 2022 in een verklaring van tientallen stotterverenigingen wereldwijd. In hun Declaration of the Right to Stutter<\/a><\/em> vroegen zij op Wereldstotterdag (22 oktober) aandacht voor de ervaring dat zij compleet vergeten worden in de roep om diversiteit en inclusie.<\/p>\n\n\n\n

Die verklaring raakte mij. Als hevige stotteraar kon ik meestal mijn weg vinden, maar zodra het serieus werd (studieadviezen, sollicitaties, functioneringsgesprekken) werd mij ingewreven toch echt wat aan het stotteren te doen. Zodra er weer een \u2018wondermethode\u2019 in het nieuws was, voelde Jan en alleman zich geroepen mij deze met klem te adviseren. Ik liet mij duizenden euro\u2019s uit de zak kloppen door therapeuten, logopedisten en coaches. Ik deed er alles aan om ervanaf te komen. Niets hielp.<\/p>\n\n\n\n

Alsof ik een grap maakte<\/strong>
De laatste jaren laat ik die norm van vloeiendheid voor wat het is. Ik geef aan dat ik prima kan leven \u00e9n werken met stotteren, en dat het zou helpen als dat geaccepteerd wordt. \u201cHaha, ja dat zou pas emancipatie zijn, een stotterende journalist\u201d, reageerde een collega bij de kwaliteitskrant waar ik jaren achtereen zwijgend artikelen redigeerde. Alsof ik een grap maakte\u2026 Terwijl het in redactievergaderingen voortdurend ging over diversiteit en inclusie, werd ik in spraakarme functies ge\u00efsoleerd. \u201cBlijf werken aan je spraakhandicap\u201d, noteerde mijn chef streng. De hoofdredactie: \u201cVanwege je stotteren heb je hier maar een beperkte ontwikkelingsmogelijkheid.\u201d Ik besloot daarom maar in eigen tijd interviews af te nemen. Kwam ik terug met de kopij, dan werd er steevast gevraagd hoe ik dat toch had gedaan: per mail? Nee, gewoon sprekend, zei ik dan, zoals ik nu ook doe. Ongelovig gaapten ze mij dan aan.<\/p>\n\n\n\n

Wat mij overkwam, staat niet op zichzelf. Stichting Support Stotteren ontving deze melding: \u201cMijn manager wilde alleen mijn contract verlengen als ik vloeiender ging spreken. Een harde eis. Ik werd daar nog onzekerder van. Wel ging ik toen maar weer een nieuwe therapie volgen.\u201d Wat zegt de wetenschap? 5 tot 17 procent van de mensen die nu leven stotterde ooit, aldus het Journal of Fluency Disorders<\/a><\/em>. Herstel vindt meestal plaats v\u00f3\u00f3r het zevende jaar. Stotterende kinderen groeien er meestal overheen. Ook zonder logopedie of stottertherapie. Herstel bij pubers en volwassenen kan, maar is vrij zeldzaam. E\u00e9n procent van de bevolking blijft stotteren.<\/p>\n\n\n\n

Rijen bij de kassa<\/strong>
Voor dit boek vroeg ik namens de stichting tachtig werkgevers of hun vacature openstaat voor stotterende sollicitanten. \u201cBij ons heb je ruim duizend klanten per dag\u201d, mailde een Shell-station in Niebert. \u201cIedereen wordt een-op-een geholpen. Afhandelingstijd is zo\u2019n 34 seconden per klant. Het is de hele dag praten. Natuurlijk heb ik geen moeite met mensen die matig stotteren. Grote vraag is wel \u2018in welke mate\u2019 dat is en of zij de verwachte tijd gaan halen. Dit om rijen bij de kassa te voorkomen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Shell is geen uitzondering. Bij KPN mogen \u2018mensen zoals ik\u2019 niet in de winkel stotteren, maar wel zwijgend kabels trekken. De rechtbank Leeuwarden heeft liever geen stotterende griffier, \u201cwant na de zitting neem je actief deel aan het raadkameroverleg\u201d. We sluiten niemand op voorhand uit, verzekert de rechtbank nog, grondwetsartikel 1 indachtig, \u201cmaar besef wel dat een griffier ook veel mondeling doet\u201d. De vraag \u2018Wat heb jij nodig om in zo\u2019n situatie goed te kunnen communiceren?\u2019 bleef uit.<\/p>\n\n\n\n

Al enkele jaren geleden pleitte de stottergemeenschap voor \u2018het recht om te stotteren\u2019. Een recht dat eigenlijk al lang verankerd was (VN-verdrag Handicap<\/a>). Nu in 2024 wordt het tijd dat recht eens te handhaven. Tegen iemand die doof is, zeg je ook niet \u2018blijf werken aan je gehoor\u2019. Doet een werkgever dat bij stotterende mensen wel, laat de rechter er dan naar kijken (maar dan niet die in Leeuwarden).<\/p>\n\n\n\n

Kwestie van wennen<\/strong>
Tot zover mijn persoonlijke opvatting. Wat in de komende hoofdstukken volgt is een neutrale en feitelijke beschrijving van de reacties van werkgevers. Hun afwijzingen en vooral hun afwegingen spreken voor zich. Om het boek alsnog positief af te sluiten, eindig ik met reacties van werkgevers die w\u00e9l openstaan voor stotterende sollicitanten. Wat \u2018mensen zoals ik\u2019 nodig hebben, zijn werkgevers die aangeven dat je best \u2018in functie\u2019 mag stotteren. \u201cStotteren is in de rol van inspecteur geen probleem\u201d, zoals de directeur van adviesbureau WHC reageerde. \u201cCollega\u2019s hebben dan meer geduld nodig. Kwestie van wennen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hoe het mensen die stotteren vergaat als zij eenmaal aangenomen zijn, is een nuttige vraag voor vervolgonderzoek. Op basis van vele gesprekken met andere personen die stotteren, heb ik de indruk dat stotterende werknemers in grotere organisaties (>100 mensen) het vaak moeilijk krijgen als er een wisseling van leidinggevende of afdeling plaatsvindt. Zij moeten zich telkens opnieuw \u2018bewijzen\u2019, meer dan collega\u2019s zonder beperking. Of beter gezegd: ze moeten telkens opnieuw de goedkeurig ontvangen om \u2018in functie te mogen stotteren\u2019. En dat doet ook iets met je eigenwaarde en positie. Ontslag is misschien niet aan de orde, maar dit be\u00efnvloedt wel de ontwikkelingsmogelijkheden. In grotere organisaties, zeker bij de kennisintensieve, is kantoorpolitiek doorslaggevend: de competitie waarin extraverte, mondige personen het vaak winnen van mensen die liever (of moet ik hier zeggen: noodgedwongen?) in de luwte werken. Bij kleinere organisaties speelt dit veel minder een rol.<\/p>\n\n\n\n

Vrijheid van articulatie<\/strong>
In dit onderzoek probeer ik patronen bloot te leggen. Dat betekent niet dat iedere persoon die stottert zich hier in zal herkennen. Hoezeer iemand er last van heeft, is afhankelijk van tal van factoren: het soort werk, de mate van stotteren, karakter, ambitie, persoonlijke geschiedenis, en vooral: je kunt het treffen of niet met collega\u2019s. Met andere woorden: stotter je hevig en werk je op een boerderij, dan kan je er minder last van hebben dan wanneer je licht stottert en op een advocatenkantoor werkt met mondige haantjes. Kijk ik naar mijn eigen arbeidsgeschiedenis, dan moet ik opmerken dat ik mij op het ene kantoor zeer gehandicapt voelde en op het andere kantoor dacht ik niet eens aan het stotteren. De woorden kwamen zoals ze kwamen en het boeide niet hoezeer ik stotterde.<\/p>\n\n\n\n

Door mijn persoonlijke ervaringen te delen, hoop ik ook anderen in de stottergemeenschap te motiveren vrijuit te spreken. Stotter jijzelf? Dan zou ik het zeer waarderen als je mij jouw ervaringen mailt (steven@stotterbond), zodat ik deze kan meenemen in nieuwe publicaties. Als je anoniem wilt blijven, dan zal ik die wens uiteraard respecteren. Ook kom ik graag in contact met organisaties die twijfelen over hoe om te gaan met stotterende scholieren, studenten en werknemers. Ik vertel graag hoe je functies stottervriendelijk kunt inrichten. Het gaat namelijk vaak mis als werkgevers zelf oplossingen bedenken, zoals het ontnemen van spreektaken\u2026<\/p>\n\n\n\n

De kern van mijn advies is eigenlijk dat leven en werken zoveel aangenamer wordt als er gewoon vrijuit gestotterd mag worden. Vrijheid van articulatie, zogezegd. Dat punt wil ik hier maken.<\/p>\n\n\n\n

Dit is de proloog van het boek ‘Gelieve niet te stotteren op onze inclusieve werkvloer’ (Uitgeverij Durden<\/a>).<\/em> Te bestellen bij Managementboek.nl<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Door Steven de Jong Het is onaanvaardbaar dat er van mensen die stotteren […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-938","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=938"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1014,"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions\/1014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stotterbond.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}