Stotteren wordt niet veroorzaakt door een psychische stoornis. Onze spraak is gewoon wat sneller ontregeld (neurobiologisch, aldus de laatste stand van de wetenschap). Maar die ontregeling kan wel psychische impact hebben: het is altijd maar afwachten hoe er op ons stotteren gereageerd wordt. En dat doet nogal eens pijn, zeker in de kinderjaren en ook daarna nog.
Psychologen weten daar niet altijd raad mee. Die zoeken vaak de oorzaak van het stotteren in een of ander trauma… Ja, dan worden er vaak trauma’s gevonden, maar dat is dan doorgaans niet de oorzaak van het stotteren.
Om kort te gaan: het is gewoon niet altijd makkelijk om te leven met een stotter. De afwijzende reacties op ons stotteren trekken diepe sporen in een mensenleven. Denk aan pesten op school, uitgaan met vrienden, een partner vinden, solliciteren, telefoneren, een gesprekje op straat. Noem maar op…
Of je nu licht stottert, hevig of een verborgen stotter hebt, het stotteren kan in meer of mindere mate je gevoel/humeur/gedachten beïnvloeden. Of zelfs je persoonlijkheid gaan vormen. Dat je geslotener wordt. In de ideale wereld, waarin het stotteren er gewoon mag zijn, zou stotteren niet zo’n ding zijn.
De Britse stotterorganisatie STAMMA heeft een mentale hulplijn opgezet, waarmee je kunt bellen én chatten: https://stamma.org/get-help/our-support-services/helpline-webchat-email. In Nederland zijn we nog niet zo ver, maar we zijn jaloers op hoe zij stotteren het ‘sociale model’ intrekken. Stotteren raakt aan alle aspecten van het leven en het is belangrijk dat we daarover kunnen praten.
De introductie van de Stamma-helpline:
“We’re here to answer your questions, listen and help you find information. Chat with us online or over the phone to: talk about what’s on your mind (..) Gain confidence on the phone. Talk about worries at work, school, college or uni. Speak with us even if you just fancy a chat! Talk to someone who knows about stammering. We do not use chatbots – our services are staffed by trained volunteers who either stammer, have a relative who stammers, or have worked in the field. Take as long as you need. If you block at the start of the phone call, don’t hang up. We get what it’s like to stammer.”
“Met stotteren is prima te leven en te werken”, zegt De Stotterbond, “mits de omgeving er niet zo’n punt van maakt.” Dat zeggen wij omdat we streven naar zo’n tolerante maatschappij. Maar anno 2026 maakt de omgeving er dus wél een punt van. Daar moeten we het over hebben.
Wie stottert moet gehoord worden. Leraren met een stotterende leerling, moeten weten: daarmee moet ik meer praten, juist omdat het praten vaak niet vanzelf gaat. Juist omdat die scholier moet weten dat het stotteren er mag zijn.
Al die onuitgesproken woorden, moeten niet in ons hoofd blijven razen. Wij hebben ook zo’n mentale hulplijn nodig. Een telefoon die wordt opgenomen door mensen die begrijpen hoe het is om te stotteren. Dank aan Stamma en Jane Powell voor dit goede voorbeeld. ☎️
Lees hier meer over de Stamma Helpline (waarmee je ook kunt chatten)